U podłoża mutyzmu wybiórczego leży silny lęk, z którym dziecko nie jest w stanie poradzić sobie samodzielnie. W przypadku tego zaburzenia objawia się on zawsze milczeniem w niektórych sytuacjach, pomimo mówienia w innych. Wybiórcze milczenie jest naczelnym objawem, a współwystępuje z nim wiele cech typowych dla dzieci z mutyzmem wybiórczym, na przykład: uczucie wstydu, napięcie, skrępowanie, lęk przed byciem ocenianym. Ich wspólnym elementem jest ekspozycja społeczna, z którą dzieciom z mutyzmem wybiórczym trudno jest sobie poradzić. Dlatego mutyzm wybiórczy to nie tylko wybiórcze milczenie, ale przede wszystkim lęk przed tym, że mówienie będzie od nich oczekiwane.

Bardzo korzystne w kontakcie z dzieckiem z mutyzmem wybiórczym jest zapewnienie go, że mogą zacząć mówić, kiedy będzie na to gotowe, a do tego czasu może udzielać odpowiedzi w inny sposób. Taki zwrot niesie za sobą komunikat, że dziecko nie jest ocenianie przez pryzmat tego, czy mówi, czy nie. Wziąwszy pod uwagę, że dzieci z mutyzmem wybiórczym mają często bardzo dużą świadomość swoich trudności, łatwo się domyślić, jak bardzo mogą bać się bycia postrzeganym tylko przez pryzmat swojego zaburzenia, z pominięciem ich prawdziwego Ja.

Niniejszy fragment pochodzi z książki „Mutyzm wybiórczy. Strategie pomocy dziecku i rodzinie”, autorstwa Barbary Ołdakowskiej-Żyłki i Katarzyny Grąbczewskiej-Różyckiej, Difin SA, Warszawa 2017.